در روزهای اخیر بسیاری این پرسش را مطرح میکنند که توافق احتمالی میان ایران و آمریکا چه اثری بر قیمت طلا در بازار داخلی خواهد داشت. پاسخ این سوال به دو متغیر اصلی قیمت دلار در بازار داخلی و قیمت اونس جهانی طلا وابسته است. در حالی که توافق احتمالی میتواند تا حدی موجب کاهش نرخ ارز در داخل شود، همزمان ممکن است از مسیرهای مختلف به افزایش یا تثبیت قیمت اونس جهانی کمک کند. به همین دلیل برخلاف تصور رایج، حتی در صورت دستیابی به تفاهم سیاسی نیز پیش بینی قیمت طلا لزوماً نزولی نیست و در کوتاهمدت احتمالاً قیمت طلای ۱۸ عیار در محدوده فعلی نوسان خواهد کرد.
جهان صنعت نیوز – قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران حاصل برهمکنش دو عامل اصلی است؛ قیمت دلار و قیمت جهانی طلا. در شرایط فعلی، طلای ۱۸ عیار در محدوده ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومان معامله میشود؛ سطحی که تقریباً با دلار ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومانی و اونس جهانی حدود ۴۲۰۰ دلاری سازگار است. بنابراین هر تحلیلی درباره پیش بینی قیمت طلا باید همزمان اثر توافق احتمالی بر دلار و اونس جهانی را مورد بررسی قرار دهد. تمرکز صرف بر نرخ ارز یا صرفاً قیمت جهانی طلا میتواند به نتیجهگیریهای نادرست منجر شود.
توافق چه اثری بر قیمت دلار دارد؟
در مورد دلار تقریباً اجماع نسبی وجود دارد که هرگونه پیشرفت سیاسی میان ایران و آمریکا میتواند بخشی از ریسکهای موجود را کاهش دهد و فشار کاهشی بر نرخ ارز وارد کند. اختلاف نظرها بیشتر بر سر میزان این کاهش است.
برخی سناریوهای خوشبینانه بر این فرض استوار هستند که توافق نهایی، آزادسازی منابع ارزی بلوکهشده و ورود سرمایه خارجی میتواند دلار را حتی به محدوده ۱۲۰ هزار تومان نیز برساند. اما این سناریو مبتنی بر یک توافق جامع و نهایی است؛ شرایطی که در وضعیت کنونی هنوز فاصله زیادی با آن وجود دارد.
آنچه در حال حاضر مطرح است، بیشتر یک یادداشت تفاهم برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات است. در چنین شرایطی محتملترین سناریو آن است که نرخ دلار در محدوده ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان قرار گیرد. به عبارت دیگر، تفاهم اولیه بیشتر مانع جهشهای جدید نرخ ارز خواهد شد تا اینکه موجب سقوط شدید آن شود.
چرا اونس جهانی ممکن است رشد کند؟
برخلاف دلار، اثر توافق احتمالی بر اونس جهانی طلا پیچیدهتر است. پایان یا کاهش تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا میتواند از چند مسیر مختلف بر بازار جهانی طلا اثر بگذارد.
نخست آنکه با کاهش تنشها و بازگشت تدریجی جریان انرژی به وضعیت عادی، بخشی از نگرانیهای تورمی ناشی از بحران انرژی کاهش پیدا میکند. در نتیجه احتمال افزایش نرخهای بهره توسط بانکهای مرکزی کاهش مییابد و این موضوع معمولاً به نفع بازار طلاست.
دومین عامل به رفتار بانکهای مرکزی بازمیگردد. در ماههای اخیر بخشی از فشار فروش در بازار جهانی طلا ناشی از فروش ذخایر طلا توسط برخی بانکهای مرکزی برای تأمین نقدینگی و اجرای سیاستهای حمایتی بوده است. کاهش بحران انرژی و بازگشت شرایط به وضعیت عادی میتواند این فشار فروش را کاهش دهد.
عامل سوم نیز احتمال بازگشت روند خرید طلا توسط بانکهای مرکزی جهان است. طی سالهای اخیر بانکهای مرکزی یکی از مهمترین خریداران طلا بودهاند و در صورت کاهش تنشهای ژئوپلیتیک، احتمال افزایش مجدد این تقاضا وجود خواهد داشت.
اما یک مانع مهم برای رشد قیمت طلا
در مقابل این عوامل، یک متغیر مهم نیز وجود دارد که میتواند مانع جهش قیمت اونس شود و آن وضعیت اقتصاد آمریکاست.
اگر پایان جنگ موجب کاهش نگرانیها نسبت به رکود اقتصادی آمریکا شود، فشار بر فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره نیز کمتر خواهد شد. در چنین شرایطی بانک مرکزی آمریکا تمرکز بیشتری بر کنترل تورم خواهد داشت و احتمال کاهش نرخ بهره کاهش پیدا میکند.
همین موضوع میتواند مانع رشد پرشتاب طلا شود. زیرا طلا معمولاً در محیطی که نرخ بهره بالا باقی میماند، با محدودیت در رشد قیمت مواجه میشود.
از سوی دیگر، بازار جهانی طلا طی دو سال اخیر رشد کمسابقهای را تجربه کرده است. بخشی از سرمایهگذاران اکنون در حال شناسایی سود هستند و بخشی از سرمایهها نیز از بازار طلا به سمت بازار سهام حرکت کرده است. این موضوع نیز میتواند فشار عرضه در بازار جهانی طلا را حفظ کند.
محتملترین سناریو برای اونس
با در نظر گرفتن مجموع عوامل فوق، محتملترین سناریو آن است که اونس جهانی در محدودههای فعلی باقی بماند و به سمت سطوح بالاتر از ۴۵۰۰ دلار حرکت نکند.
به عبارت دیگر، اگرچه کاهش تنشهای سیاسی میتواند برخی عوامل حمایتی برای طلا ایجاد کند، اما شرایط اقتصاد آمریکا و سیاست پولی فدرال رزرو مانع شکلگیری یک روند صعودی پرقدرت خواهد شد.
بنابراین سناریوی محتملتر، تثبیت یا نوسان محدود اونس جهانی در حوالی سطوح فعلی است.
پیش بینی قیمت طلا؛ قیمت طلای ۱۸ عیار به کدام سمت میرود؟
اگر فرض کنیم به یک تفاهم اولیه دست پیدا کنند و همزمان دلار در محدوده ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان و اونس جهانی در محدوده حدود ۴۵۰۰ دلار قرار گیرد، قیمت منطقی طلای ۱۸ عیار در بازه ۱۷.۵ تا ۱۸.۵ میلیون تومان قرار خواهد گرفت. در یک دامنه وسیعتر نیز میتوان محدوده ۱۷ تا ۱۹ میلیون تومان را به عنوان بازه نوسانی محتمل در نظر گرفت.
نکته مهم آن است که قیمت فعلی طلای ۱۸ عیار که در محدوده حدود ۱۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قرار دارد، تقریباً در میانه همین بازه تعادلی قرار گرفته است. به همین دلیل، حتی در صورت دستیابی به تفاهم سیاسی نیز انتظار سقوط شدید قیمت طلا چندان منطقی به نظر نمیرسد.
در فضای عمومی معمولاً این تصور وجود دارد که هرگونه توافق میان ایران و آمریکا باید به افت قابل توجه قیمت طلا منجر شود. اما بررسی همزمان متغیرهای مؤثر بر بازار نشان میدهد که واقعیت پیچیدهتر از این است.
توافق احتمالی میتواند بخشی از فشار را از بازار ارز بردارد، اما همزمان از مسیر تأثیر بر بازار جهانی طلا، بخشی از این اثر را خنثی کند. به همین دلیل، در مرحله فعلی که صحبت از یک تفاهم اولیه و آغاز مذاکرات است، محتملترین سناریو نه سقوط سنگین قیمت طلا و نه جهش قابل توجه آن است.
بازار طلا احتمالاً تا زمان مشخص شدن نتیجه نهایی مذاکرات در محدودههای فعلی نوسان خواهد کرد و جهتگیری بلندمدت آن بیش از هر چیز به سرنوشت توافق نهایی، مسیر نرخ ارز و سیاستهای پولی آمریکا وابسته خواهد بود.