شهیدسلامی یک دانشمندنظامی، قرآنپژوه، پاسدار انقلاب اسلامی، آشنا به مسائل راهبردی و استراتژیست مقاومت بود.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، سپهبد پاسدار شهید حسین سلامی درست در شب حمله تروریستی صهیونی- آمریکایی در 23 خرداد 1404، در سنگر فرماندهی به شهادت رسید؛ همان طور که خودش سالها پیش از آن، بر اساس تحلیلهای توحیدی و اطلاعات دقیق، وقوع این رویارویی با جبهه استکبار آمریکایی- صهیونی را «قطعی» میدانست و به همرزمانش هشدار میداد که نظام سلطه هرگز ایران قدرتمند و آرمانخواه را تحمل نخواهد کرد، اما در عین حال با آرامشی مثالزدنی نوید پیروزی نهایی را میداد که نگاه این سردار سرافراز سپاه اسلام به جنگ، نه یک درگیری مرزی ساده، بلکه عبور از «برق شمشیرها» برای دستیابی به قلههای تمدنسازی بود؛ مسیری که شهادت در اولین ساعات آن، بالاترین درجه سربازی وی برای ولایت بود.
شهادت سپهبد شهید سلامی در جنگ تحمیلی 12 روزه، درسی بزرگ درباره ماهیت مقاومت بر جای گذاشت چراکه وی از «حافظان کل قرآن» تا «ادبای سخنور»، نه یک فرمانده پشت میز، بلکه همراهی در دل میدان و الگویی از جهاد تبیین بود و آرامش و اطمینانی که او به جامعه میداد، ریشه در باور عمیقش به سنتهای الهی داشت و امروز با نگاهی به پیروزی ایران در آن نبرد 12 روزه، درمییابیم که خون پاک سپهبد شهید سلامی نه تنها چراغ هدایت، بلکه سرمایه ای برای تبدیل ایران به «قدرت جهان» و تحقق همان وعده صادقی شد که خودش سالها قبل از شهادتش روایت کرده بود.
سردار داود غیاثی راد، دستیار فرمانده قرارگاه سایبری قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا(ص) و معاون فرهنگی غرب و شمالغرب هیات رزمندگان اسلام در مصاحبه تفصیلی با خبرنگار تسنیم استان مرکزی، در تبیین ابعاد شخصیتی سردار سلامی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به بیان خاطرات و ویژگیهای مدیریتی، علمی و اخلاقی ایشان پرداخت که مشروح این گفتوگو در زیر میآید:
تسنیم: با توجه به سابقه طولانی همکاری جنابعالی با فرماندهان عالیرتبه سپاه، رابطه و شناخت خود از سردار سلامی و سردار پاکپور را چگونه توصیف میکنید؟
غیاثی راد: من این توفیق را داشتم که نه تنها به عنوان یک همکار، بلکه به عنوان شاگرد و دوستی چندساله در کنار ایشان باشم. همچنین، در کنار سردار شهید محمد پاکپور که از دوستان دوران حضور ما در سپاه پاسداران اراک در سال 1359 است، پیوندهای مستحکمی داشتیم.
ما بهصورت دورهای و منظم، تقریباً هر شش ماه یکبار، با فرماندهان، رؤسا و نخبگان استان مرکزی برای تبادل نظر، همفکری و بهرهگیری از نظرات مشورتی جلساتی را برگزار میکردیم. این جلسات، محفلی بود که در آن به همراه جمعی از نخبگان دانشگاهی، خدمت سردار سلامی نیز میرسیدیم و از رهنمودهای ایشان بهرهمند میشدیم.
تسنیم: ویژگی بارز مدیریتی و سبکِ تصمیمگیری سردار سلامی را در این جلسات مشورتی چگونه ارزیابی میکنید؟
غیاثی راد: ویژگی بارز هر دو فرمانده عالیرتبه،(شهید سلامی و شهید پاکپور)، پایبندی عمیق به اصل «مشورت» و اعتقاد راسخ به اصل قرآنی "وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ" بود. هر دو بزرگوار همواره اهل مشورت با مستشاران معتمد، فرهیخته، نخبه و دانشمند بودند و با سعهصدر و نگاهی باز به مسائل نگاه میکردند.
تسنیم: از دیدگاه شما، چه ابعاد علمی و استراتژیک در وجود ایشان برجسته بود که ایشان را متمایز میکرد؟
غیاثی راد: سردار سلامی بهشخصه یکی از دانشمندان استراتژیک جمهوری اسلامی محسوب میشوند. اگر بخواهم از بُعد شاگردی عرض کنم، ایشان استاد دانشگاه عالی دفاع ملی و یک استراتژیست توانمند هستند. علاوه بر دانش نظامی، ایشان ادیب، قرآنپژوه و عالم به علوم و ادب بودند.
این علم و ادب در سخنرانیهایشان بهوضوح نمایان بود؛ بهگونهای که در بیانات خود، واژگان دقیق استراتژیک، اصطلاحات نظامی و گاهی عبارات بدیع و نوآورانه ادبی را برای انتقال بهتر مفاهیم به کار میگرفتند. خاطرم هست زمانی که در دانشگاه کاشان در خدمت مسئولین آن شهر بودیم، فرصتی پیش آمد که صحبتی ادبی با ایشان داشته باشم که آن گفتگو برای بنده بسیار مغتنم بود.
تسنیم: یکی از جنبههای مهم در زندگی سردار سلامی، نگاه ایشان به مقوله ایثار و خانواده شهداست. در این باره چه تحلیلی دارید؟
غیاثی راد: شهید سلامی ارادت و احترام ویژهای به مقوله شهادت، شهیدان و خانوادههای معظم شهدا داشتند که کاملاً متأثر از سبک حضرت امام (ره) و رهبر معظم انقلاب بود.
توجه ایشان به خانواده شهدا، بهویژه شهدای ارامنه، خانوادههایی که کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند، شهدای هستهای و حتی خانوادههای شهدای جنگ دوازدهروزه، الگویی از توجهِ جهادی بود. یکی از برنامههای ایشان، حضور بیسروصدا و مخفیانه در منازل این عزیزان بود که نشان از عمق باور و احترام ایشان به این فرهنگ داشت.
ما در تهران و کاشان شاهد این تواضع و ارادت ایشان بودیم. این دیدارها اغلب با هماهنگی سردار ابوالقاسم شریفی، مسئول ایثارگران ستاد کل و سپاه پاسداران انجام میشد و توفیق داشتم در برخی از این همراهیها، بهویژه در دانشگاه کاشان، در محضر ایشان باشم. آنجا فرصتی پیش آمد که بحثی پیرامون مفهوم شهید و شهادت به میان آمد و خاطرهای ادبی شکل گرفت که برای من بسیار ماندگار شد.
تسنیم: این بحث ادبی پیرامون چه موضوعی بود و چه ارتباطی با سردار سلامی پیدا کرد؟
غیاثی راد: در آن دیدار، بحث به اسارت سعدی شیرازی در جنگهای صلیبی کشیده شد؛ همانطور که میدانید سعدی به همراه دوستی که همکارش در نظامیه بغداد بود، توسط نیروهای صلیبی اسیر و مدتی طولانی گرفتار شدند. آن دوست در «بعلبک» لبنان شهید و دفن شد. سعدی پس از آزادی، بر سر مزار آن دوست، ابیاتی سرود که برای همه شهدا صدق میکند. ما در آن جلسه، این ابیات را فیالبداهه با آقای سلامی مرور کردیم. سعدی خطاب به شهید میگوید:
«شبی یاد دارم که چشمم نخفت / شنیدم که پروانه با شمع گفت
که من عاشقم گر بسوزم رواست / تو را گریه و سوز باری چراست؟
بگفت ای هوادار مسکین من / برفت انگبین یار شیرین من
اگر آتش از من به در میرود / چو فرهادم آتش به سر میرود...
نرفته ز شب همچنان بهرهای / به ناگه بکشتش پریچهرهای
همی گفت و میرفت دودش به سر / که این است پایان عشق ای پسر
اگر عاشقی خواهی و خواهی آموختن / به کشتن فرج یابی از سوختن»
تسنیم: تفسیر شما و سردار سلامی از این ابیات در مورد شخصیت خود ایشان و مسیر خدمتشان چه بود؟
غیاثی راد: در آن گفتوگو، وقتی به این بیت رسیدیم که "اگر عاشقی خواهی آموختن / به کشتن فرج یابی از سوختن"، شهید سلامی برای ما مصداق عینی همین معنا بود؛ کسی که از دفاع مقدس تا سالهای پس از آن، در مسیر جهاد خالصانه گام برداشت و سرانجام نیز به شهادت رسید.
بعد از آن، با هم این مضمون را نیز مرور کردیم که سعدی میگوید: "مکن گریه بر گور مقتول دوست / بر او خرمی کن که مقبول اوست" و امروز اگر بخواهیم این معنا را درباره شهید سلامی بیان کنیم، میتوان گفت: "مکن گریه بر گور شهید سلامی / بر او خرمی کن که مقبول اوست."
نگاه ما این بود که اگر آتش عشق، پرِ پروانه را میسوزاند، سردار سلامی نیز از دوران دفاع مقدس تا جهاد جانانه سالهای پس از آن، در مسیر خدمت و پاسداری، گویی «از پا تا سر» در آتش عشق سوخته و به مرحلهای رسیده است که همان «کشتن و فرج یافتن از سوختن» است.
این تصویر، این شعر و این خاطره، مربوط به جلسهای در کاشان است؛ جایی که درباره شهدا، شهادت و خانوادههای معظم شهدا با شهید سلامی گفتوگو میکردیم و عمق نگاه او به این مفاهیم بیش از پیش برای ما آشکار میشد.
تسنیم: در ادامه مباحث گذشته، یکی از محورهایی که درباره شخصیت سپهبد شهید سلامی مطرح کردید، بُعد استراتژیک و راهبردی ایشان بود. از نگاه شما این ویژگی چگونه در شخصیت و عملکرد ایشان نمود داشت؟
غیاثی راد: مطلب بعدی درباره سپهبد شهید سلامی، شخصیت استراتژیک ایشان است. ایشان جنگهای مختلف در دنیا و جنگهای جهانی را مطالعه کرده و بهخوبی میشناختند. از جنگهای پیش از میلاد حضرت مسیح مثال میزدند تا جنگهای صدر اسلام، جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم؛ همه اینها را تحلیل و آنالیز میکردند.
شهید سلامی همچنین جنگ ایران و عراق را نیز بهصورت دقیق بررسی کرده بودند و حتی پیشبینی درگیری ما با اسرائیل و آمریکا را باید از پیشبینیهای نظامی ایشان دانست. تقریباً آنچه ما بهعنوان شاگرد از آقای سلامی شنیده بودیم، در جنگ دوازدهروزه و جنگ چهلروزه از لحاظ نظامی اتفاق افتاد و این نشاندهنده توان بالای ایشان در تجزیهوتحلیل جنگهای جهانی و شناخت آینده تحولات نظامی بود.
تسنیم: این نگاه آیندهپژوهانه و راهبردی ایشان در حوزه توانمندیهای سپاه، بهویژه هوافضا و تولیدات دفاعی، چه نقشی داشت؟
غیاثی راد: توان تجزیهوتحلیل ایشان از جنگهای جهانی و پیشبینیهای لازم برای آینده سپاه، بهویژه در حوزه هوافضای سپاه، بسیار برجسته بود. ایشان در هماهنگی با شهید بزرگوار حاجیزاده و همچنین در زمینه تولیدات موشکی و تولیدات تسلیحاتی سپاه، شخصاً وقت میگذاشتند.
فیلمهایی که از حضور ایشان در کنار شهید حاجیزاده در شهرهای موشکی و رزمایشها دیده میشود، نشانگر همان توان استراتژیک و آیندهپژوهی نظامی ایشان است؛ توانی که ما بهعنوان شاگرد از ایشان فراگرفتیم.
تسنیم: در کنار ویژگیهای نظامی و راهبردی، از نظر رفتاری و شخصیتی چه ویژگیهایی در سپهبد شهید سلامی برجسته بود؟
غیاثی راد: باید ایشان را مظهر نظم و انضباط دانست؛ چیزی که ما در رفتار و منش ایشان مشاهده کردیم. همچنین ایشان مظهر ولایتپذیری، اعتقاد به ولایت و باور عمیق به امام زمان(عج) بودند.
بخشی از قرآن را حفظ بودند و بسیاری از آیات را بنا به مورد، تفسیر عملی میکردند، نشان میدادند و در حقیقت در رفتار و تصمیمگیریهایشان بهکار میگرفتند. ایشان مصداق عملی آیاتی از قرآن بودند؛ از جمله این آیه شریفه: «قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا» یعنی حق آمد و باطل نابود شد، چرا که باطل نابودشدنی است. همچنین مصداق این آیه شریفه بودند: «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا» یعنی کسانی که در راه ما جهاد کنند، قطعاً آنان را به راههای خود هدایت میکنیم.
تسنیم: اشاره کردید که سپهبد شهید سلامی برخی آیات را مکرر تکرار میکردند. کدام آیات برای ایشان اهمیت ویژهای داشت؟
غیاثی راد: ایشان آیه آخر سوره مجادله را بسیار تکرار میکردند و آن را درباره جبهه مقاومت، حزبالله و لبنان وعده الهی میدانستند: «أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»، ایشان باور داشتند که حزبالله پیروز است و وعده الهی در مورد حزبالله و لبنان تحقق پیدا میکند.
تسنیم: ارتباط نگاه راهبردی ایشان با جبهه مقاومت و حزبالله لبنان را چگونه ارزیابی میکنید؟
غیاثی راد: سپهبد شهید سلامی در رابطه با حزبالله لبنان و سید حسن نصرالله، از مسیر نیروی قدس و از طریق دوست دیرینه و در حقیقت معاون خود، سپهبد شهید قاسم سلیمانی، سیاستگذاری و استراتژی نظامی را دنبال میکردند.
در حقیقت باید گفت ایشان از لحاظ نظامی، شخصیتی بینالمللی بودند؛ شخصیتی مسلط بر مسائل مربوط به مقاومت و آشنا با جنگها و استراتژیهای جهانی. ایشان این موضوعات را فقط مطالعه نمیکردند، بلکه در دانشگاه نیز تدریس میکردند.
تسنیم: اگر بخواهید جمعبندی دقیقی از ابعاد علمی، نظامی و اعتقادی سپهبد شهید سلامی ارائه دهید، چگونه ایشان را توصیف میکنید؟
غیاثی راد: باید بگوییم ایشان یک دانشمند نظامی، قرآنپژوه، پاسدار انقلاب اسلامی، آشنا به مسائل راهبردی و استراتژیست مقاومت اسلامی بودند. همچنین یار دیرینه و مالکاشتر امام شهید به شمار میرفتند.
من بهعنوان یک شاگرد، بر تمام این خصوصیات گواهی میدهم. این بخش نخست صحبت من درباره سپهبد شهید سلامی، استاد دانشمند خودم است؛ کسی که همرزم، همراه و هممسیر سپهبد شهید حاج محمد پاکپور بود.
سپهبد شهید حاج محمد پاکپور نیز از نخبگان نظامی جمهوری اسلامی بود و در حقیقت هر دو در هدایت سپاه، نیروی مقاومت، نیروی زمینی، نیروی هوایی، نیروی قدس و هوافضای سپاه نقش ویژه و فعال داشتند.
تسنیم: نقش آنان در حمایت و هدایت فرماندهانی مانند شهید حاجیزاده را چگونه میبینید؟
غیاثی راد: این دو بزرگوار در هدایت و حمایت از سرلشکر شهید حاجیزاده نقش ویژه، فعال و هدایتگر داشتند. این نقش فقط از بُعد نظامی نبود، بلکه از ابعاد آموزشی، علمی و فرهنگی نیز قابل توجه بود.
گفتوگو از: فاطمه ساریخانی
انتهای پیام/711/
