قزاقستان و عربستان با امضای سندی در آستانه، همکاری در زمینه معادن حیاتی و عناصر نادر خاکی را آغاز کردند.
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم ، آستانه، پایتخت قزاقستان، شاهد چرخش جدیدی در مناسبات اقتصادی و صنعتی دو قدرت منطقهای در آسیای مرکزی و خلیج فارس بود.
در جریان افتتاحیه شانزدهمین کنگره و نمایشگاه بینالمللی معدن و متالورژی آستانه (AMM 2026) در تاریخ 11 ژوئن، مقامات ارشد قزاقستان و عربستان سعودی اقدام به امضای یک یادداشت تفاهم راهبردی و بسیار کلیدی کردند.
این سند که بر همکاری در حوزههای فلزات نادر، معادن حیاتی و بخشهای گستردهتر معدنی تمرکز دارد، نشاندهنده برداشته شدن گامی بلند و معنادار در راستای تلاشهای دوجانبه دو کشور برای توسعه و تعمیق روابط صنعتی و معدنی است.
این یادداشت تفاهم بلندمدت توسط اولژاس بکتنوف، نخستوزیر قزاقستان و بندر بن ابراهیم الخریف، وزیر صنعت و ثروتهای معدنی عربستان سعودی به امضا رسید؛ مقام سعودی که در رأس یک هیئت بلندپایه و به منظور شرکت در این کنگره بینالمللی وارد آستانه شده بود، اهمیت این توافق را برای آینده زنجیره تأمین جهانی بسیار بالا ارزیابی کرد.
ارتقای بخش معدن از طریق تبادل فناوری و تخصصهای نوین
هدف اصلی از تدوین و امضای این سند راهبردی، توسعه، تقویت و تحکیم همکاریهای مشترک میان وزارت صنعت و ثروتهای معدنی عربستان سعودی و وزارت صنعت و ساختوساز جمهوری قزاقستان در زمینه منابع معدنی اعلام شده است.
این اهداف قرار است از طریق تبادل گسترده تجربیات و تخصصهای فنی در صنایع معدنی، بهکارگیری فناوریهای مدرن و پیشرفته در فرآیند اکتشاف منابع معدنی و همچنین ارزیابی دقیق مواد خام و اولیه محقق شوند.
بر اساس مفاد این توافقنامه، همکاریهای دو کشور فراتر از استخراج اولیه رفته و تمامی بخشهای زنجیره ارزش معدنی را پوشش میدهد، اما تمرکز ویژه و محوری آن بر عناصر نادر خاکی و دیگر منابع معدنی استراتژیک خواهد بود.
طرفین در این چارچوب تلاش میکنند تا همکاریهای خود را در بخشهای کلیدی شامل استخراج، فرآوری ثانویه و تولید محصولات نهایی با ارزش افزوده بالا به طور چشمگیری افزایش دهند.
تلاش مشترک برای تنوعبخشی به اقتصاد و جذب سرمایههای خارجی
امضای این یادداشت تفاهم در برههای حساس صورت میگیرد که قزاقستان به طور فعال در تلاش است تا سرمایههای خارجی بیشتری را به سمت بخش معادن حیاتی و صنایع فرآوری پاییندستی خود جذب کند.
در همین حال، عربستان سعودی نیز بر اساس چشمانداز اقتصادی خود، در حال گسترش نقشآفرینی جهانیاش در معادن و زنجیرههای تأمین مواد معدنی به عنوان بخشی از استراتژی کلان و گستردهتر تنوعبخشی به اقتصاد خود و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است.
بکتنوف و الخریف پیش از آغاز رسمی این کنگره، دیدار و گفتگوهای دوجانبه مفصلی را در آستانه برگزار کردند. بر اساس گزارشهای رسمی منتشر شده از سوی دولت قزاقستان، محور اصلی این رایزنیها بر توسعه هرچه بیشتر همکاریها در بخشهای معدنی و متالوژی و همچنین ملموسسازی چشمانداز پروژههای مشترک در زمینه مواد معدنی کمیاب و بسیار پرتقاضا متمرکز بود.
دو طرف همچنین درباره فرصتهای سرمایهگذاری، مبادلات تجاری، نقشهبرداری زمینشناسی و متدهای پیشرفته فرآوری که منجر به تولید محصولات با ارزش افزوده بالا میشود، بحث و تبادل نظر کردند.
ابعاد دیپلماتیک کنگره آستانه و پایان دوران خامفروشی
امضای این یادداشت تفاهم در جریان کنگره AMM که به عنوان یکی از اصلیترین و معتبرترین تالارهای گفتگو در حوزه معدن و متالورژی در منطقه آسیای مرکزی شناخته میشود، واجد ابعاد دیپلماتیک و ژئوپلیتیک برجستهای است.
این رویداد در زمانی رخ میدهد که موضوع عناصر نادر و معادن حیاتی در صدر اولویتهای برنامهریزی دولتها و سرمایهگذاران بینالمللی قرار گرفته است. این کنگره مقامات دولتی، غولهای معدنی، سرمایهگذاران، تأمینکنندگان تجهیزات و متخصصان این صنعت را در یک جا گرد هم آورده است.
برای دولت قزاقستان، این یادداشت تفاهم به طور کامل با استراتژی کلان این کشور همخوانی دارد؛ استراتژی که بر اساس آن، قزاقستان نباید تنها به عنوان یک منبع تأمینکننده مواد خام معدنی شناخته شود، بلکه باید به بستری پویا برای فرآوری و تولید محصولات با ارزش بالا تبدیل شود.
آستانه در سالهای اخیر به شدت به دنبال تقویت اکتشافات زمینشناسی، جذب سرمایه در ظرفیتهای فرآوری و ایجاد شراکتهای راهبردی با دولتها و شرکتهای خارجی بوده است. قزاقستان برای بومیسازی زنجیره ارزش، بر تجربیات موفقی مانند تولید تیتانیوم در مجتمع تیتانیوم و منیزیم «اوست-کامنوقورسک» و فرآوری روی در تأسیسات یکپارچه «کازسینک» تکیه کرده است.
در طرف مقابل، برای عربستان سعودی نیز این توافق منعکسکننده تمایل روزافزون ریاض برای ورود به شراکتهای معدنی بینالمللی است. پادشاهی عربستان به دنبال توسعه بخش معدنی داخلی خود و همزمان، تضمین دسترسی پایدار به مواد خام استراتژیک مورد نیاز برای توسعه صنعتی، فناوریهای انرژی پاک و صنایع تولیدی پیشرفته است.
مقامات سعودی در غرفه اختصاصی خود در نمایشگاه آستانه، بر برگزاری «مجمع آینده مواد معدنی» که قرار است در ژانویه 2027 در ریاض برگزار شود، تأکید کردند؛ رویدادی که قزاقستان و سایر کشورهای آسیای مرکزی حضور پررنگی در آن خواهند داشت.
جهش در مبادلات تجاری دوجانبه و افقهای روشن پیشرو
دو دولت همچنین در تلاشند تا روابط اقتصادی خود را که پیش از این در سطح پایینی قرار داشت، توسعه دهند. آمارهای رسمی دولت قزاقستان نشان میدهد که حجم تجارت دوجانبه در سال 2025 با رشد 17 درصدی به 11.7 میلیون دلار رسید و این رقم در بازه زمانی ژانویه تا آوریل سال جاری (2026) با جهش خیرهکننده 2.9 برابری، از مرز 6.1 میلیون دلار فراتر رفت.
همچنین حجم کل سرمایهگذاری مستقیم عربستان در قزاقستان طی 20 سال گذشته به 115.3 میلیون دلار رسیده است.
اگرچه این ارقام در حال حاضر ممکن است متوسط به نظر برسند، اما امضای این یادداشت تفاهم نشاندهنده اتخاذ یک مسیر استراتژیک در روابط صنعتی و تجاری قزاقستان و عربستان سعودی است.
از طریق همکاری در حوزه فلزات حیاتی و نادر، اکتشاف و فرآوری، قزاقستان و عربستان سعودی به دنبال آن هستند تا در بحبوحه بیثباتیها و عدم قطعیتهای حاکم بر بازارهای جهانی و منطقه خلیج فارس، منافع و توانمندیهای خود را همراستا کنند.
انتهای پیام/